|
Bezpieczeństwo funkcjonalne, rozumiane jako ogólne podejście do wszystkich działań w cyklu życia systemów zawierających elektryczne i/lub elektroniczne i/lub programowalne elektroniczne elementy składowe, jest nierozerwalnie związane z bezpieczeństwem technicznym, które jest istotą działania Urzędu Dozoru Technicznego, działającego w tym zakresie na podstawie ustawy o dozorze technicznym.
Dlatego kompetencje osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo funkcjonalne we wszystkich istotnych branżach przemysłu, np. petrochemicznym, chemicznym czy energetycznym, uznane zostały przez UDT jako podstawowe w zapewnieniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa wszelkich działań i zastosowanych rozwiązań technicznych w cyklu życia elementów zabezpieczających, gwarantujących bezpieczną eksploatację urządzeń i instalacji mogących stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska.
JCO UDT-CERT, jako jednostka certyfikująca osoby spełniająca wymagania PN-EN ISO/IEC 17024, przyjęła do stosowania program certyfikacji osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo funkcjonalne. Program ten zapewnia osobom certyfikowanym udowodnienie kompetencji w oparciu o określone i uznane na arenie międzynarodowej standardy takie jak:
- w zakresie ogólnych zasad bezpieczeństwa funkcjonalnego – PN-EN 61508,
- w zakresie przemysłu procesowego – PN-EN 61511,
- w zakresie maszyn – PN-EN 62061 oraz
- w zakresie elektrowni jądrowych - IEC 61513.
Program Certyfikacji Osób Odpowiedzialnych za Bezpieczeństwo Funkcjonalne jest stosowany w następujących zakresach certyfikacji:
- dwa stopnie kwalifikacji (I – ogólny i II – ekspercki),
- cztery specjalności:
A – sprzęt i oprogramowanie,
B – przemysł procesowy,
C – maszyny,
D - elektrownie jądrowe, określone wg wymagań odpowiednich dokumentów normalizacyjnych, jak podano w tablicy 1:
Tablica 1. Stosowanie Programu Certyfikacji:
| L.p. |
Stopień |
Specjalność |
Dokument normatywny |
| 1 |
I – ogólny: certyfikowany specjalista bezpieczeństwa funkcjonalnego (CSBF) |
|
PN-EN 61508 - głównie
oraz przekrojowo:
PN-EN 61511 |
| PN-EN 62061 |
|
IEC 61513
|
| 2 |
II – ekspercki: certyfikowany ekspert bezpieczeństwa funkcjonalnego (CEBF) |
A – sprzęt i oprogramowanie |
PN-EN 61508 |
| B – przemysł procesowy |
PN-EN 61511 |
| C – maszyny |
PN-EN 62061 |
| D - elektrownie jądrowe |
IEC 61513 |
Uwaga: System certyfikacji osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo funkcjonalne UDT-CERT odpowiada certyfikacji międzynarodowej:
- I (CSBF) – CFSP
- IIA (CEBF-A) - CFSE Safety Hardware Development (rozwiązania sprzętowe),
- IIA (CEBF-A)- CFSE Safety Software Development(rozwiązania programistyczne),
- IIB (CEBF-B) - CFSE Process Safety Applications (zastosowania procesowe),
- IIC (CEBF-C) - CFSE) Machinery Applications (zastosowania maszynowe).
Różnica polega na tym, że w certyfikacji międzynarodowej poziom ogólny CFSP wiąże się merytorycznie z poziomem eksperckim (określany niekiedy jako CFSP/CFSE), chociaż zakres tematyczny odpowiednich kursów i egzaminu na CFSP zawiera tylko ogólną (przekrojową) część tematyki szkolenia specjalistycznego i egzaminu na CFSE. Należy podkreślić, że wymagania dotyczące stażu pracy w zawodzie, warunków formalnych i zakresu wiedzy wymaganej w certyfikacji ekspertów CFSE (w kraju CEBF) są znacznie wyższe niż w przypadku specjalistów CFSP (w kraju CSBF).
Propozycja krajowa ma niewątpliwą zaletę, ponieważ certyfikacja wiedzy na poziomie ogólnym dotyczy nadzorującej kadry menedżerskiej i technicznej, która napotyka w praktyce przemysłowej na problemy decyzyjne dotyczące nie tylko zagadnień ogólnych związanych z bezpieczeństwem funkcjonalnym w nawiązaniu do PN-EN 61508, ale również sektorowych zagadnień i rozwiązań bezpieczeństwa funkcjonalnego, co wymaga wiedzy przekrojowej zawartej m.in. w normach PN-EN 61511, PN-EN 62061 i IEC 61513.
Tablica 2. Minimalne wymagane czasy szkolenia
| L.p. |
Stopień |
Specjalność |
Minimalna liczba godz. szkolenia |
1 |
I - ogólny |
|
I a |
I b |
łącznie |
| 8 |
8 |
16 |
| |
|
|
I a |
I b |
II A |
II B |
II C |
II D |
łącznie |
| 2 |
II - ekspercki |
A – sprzęt i oprogramowanie lub |
16 |
16 |
8 |
|
|
|
40 |
B – przemysł procesowy lub
|
|
8 |
|
|
C – maszyny lub
|
|
|
8 |
|
D - elektrownie jądrowe
|
|
|
|
8 |
Uwaga:
1. Osoby posiadające certyfikat I stopnia, ubiegające się o certyfikację II stopnia
w dowolnej specjalności zobowiązane są do odbycia cyklu kursów szkolenia specjalistycznego w wymiarze 32 godz. (z pominięciem kursu ogólnego).
2. W przypadku przystąpienie bezpośrednio do certyfikacji na II stopień wymagane jest odbycie łącznie 48 godz. szkolenia w cyklach jak dla I i II stopnia.
Rysunek 1. Schemat cyklu kursów szkoleniowych i minimalne czasy szkolenia
.gif)
Legenda:
Linia przerywana – certyfikacja, która będzie uruchomiona po 2010 r.
Informacja dotycząca kursów szkoleniowych
Kursy szkoleniowe odbywają się we współpracy z Polskim Towarzystwem Bezpieczeństwa i Niezawodności PTBN ( www.ptbn.pl)
Kurs ogólny Ia – Diagnostyka procesów i systemów
Organizator: Politechnika Warszawska, Wydział Mechatroniki, Instytut Automatyki i Robotyki
Kierownik kursu: prof. dr hab. inż. Jan Maciej Kościelny
Miejsce: gmach Wydziału Mechatroniki, ul. Św. Andrzeja Boboli 8, 02-525 Warszawa
Termin kursu: 9-10 czerwca 2010 r.
Kontakt (zapisy oraz informacje związane z kursem):
p. Maria Górnicka (pok. 343)
tel. 022/ 234 85 48
tel. kom. 0 603 089 433
e-mail: gornicka@mchtr.pw.edu.pl
Politechnika Warszawska
Wydział Mechatroniki
Instytut Automatyki i Robotyki
ul. Św. Andrzeja Boboli 8,
02-525 Warszawa
Więcej informacji na stronie internetowej http://iair.mchtr.pw.edu.pl
Kurs ogólny Ib – Bezpieczeństwo Funkcjonalne
Organizator: Politechnika Gdańska, Wydział Elektrotechniki i Automatyki, Katedra Automatyki
Kierownik kursu: dr hab. inż. Kazimierz Kosmowski, prof. nadzw. PG
Miejsce: gmach Wydziału Elektrotechniki i Automatyki, ul. G. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk
Termin kursu: czerwiec 2010 r.
Kontakt (zapisy oraz informacje związane z kursem):
p. Mariola Lubińska (pok. 201)
tel. 058/ 347 12 70
fax. 58/ 347 24 87
e-mail: kaut@ely.pg.gda.pl
Politechnika Gdańska
Wydział Elektrotechniki i Automatyki
Katedra Automatyki
ul. G. Narutowicza 11/12
80-233 Gdańsk
Więcej informacji na stronie internetowej http://www.ely.pg.gda.pl/zs2t/szkolenia/
Egzamin certyfikacyjny
Miejsce: Urząd Dozoru Technicznego, ul. Szczęśliwicka 34, 02-353 Warszawa
Termin egzaminu: czerwiec/lipiec 2010 r.
Kontakt:
Magdalena Maj
Wydział Certyfikacji Osób
tel. 022/ 57 22 177
fax. 022/ 57 22 128
e-mail: magdalena.maj@udt.gov.pl
Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest pozytywne ukończenie kursów Ia i Ib oraz złożenie wniosku o certyfikację wraz z oświadczeniami specjalistów z dziedziny bezpieczeństwa funkcjonalnego rekomendujące kandydata ubiegającego się o certyfikację.
Urząd Dozoru Technicznego - Jednostka Certyfikująca Osoby UDT-CERT
02-353 Warszawa, Szczęśliwicka 34
Biuro: Al. Jerozolimskie 136; 02-305 Warszawa
tel. (022) 57-22-111, 57-22-121, 57-22-133, 57-22-171, 57-22-190, 57-22-125, 57-22-177, 57-22-224
faks (022) 57-22-129, 57-22-128
e-mail: cert@udt.gov.pl.
Internet: www.udt.gov.pl
|