Historia UDT

Spis treści

 

Jako początek istnienia polskiego dozoru technicznego na ziemiach polskich uważa się dzień 7 stycznia 1911 roku. W dniu tym minister przemysłu i handlu Rosji zatwierdził statut opracowany przez polskich przemysłowców zezwalając na działalność Warszawskiego Stowarzyszenia dla dozoru nad kotłami parowymi. W odróżnieniu od organizacji dozorowych działających na ziemiach polskich pod zaborami austriackim i pruskim, powołana organizacja dozorowa w Królestwie Polskim zatrudniała wyłącznie personel polski.

Po zakończeniu II wojny światowej, już w 1945 roku podjęły działalność Stowarzyszenia Dozoru Kotłów w Poznaniu, Warszawie i Katowicach. W oparciu o ustawę z 1921 r. minister przemysłu wprowadził zarząd komisaryczny nad wymienionymi stowarzyszeniami.

Dekret z 26 października 1950 roku powołujący URZĄD DOZORU TECHNICZNEGO (UDT) w Warszawie kończył pięcioletnie prowizorium zarządzania komisarycznego. Realizując postanowienia dekretu, minister przemysłu ciężkiego zarządzeniem z 4 grudnia 1951 roku utworzył Biura Dozoru Technicznego w Katowicach, Warszawie i Poznaniu. Bezpośredni dozór nad urządzeniami wykonywany był przez branżowe inspektoraty: kotłowy, dźwignicowy, zbiornikowy i acetylenowo-butlowy.

W miarę zwiększania się liczby urządzeń pod dozorem tworzono w formie oddziałów nowe jednostki dozoru w Kielcach, Olsztynie, Zielonej Górze, Krakowie, Bielsku-Białej, Łodzi, Bydgoszczy, Gdańsku, Ostrowie Wlkp., Szczecinie i Lublinie.

Następnym etapem było uporządkowanie zmian organizacyjnych i prawno-technicznych w zakresie dozoru technicznego. W latach 1961-1963 został wydany pakiet aktów prawnych łącznie z ustawą z dnia 31 stycznia 1961 roku o dozorze technicznym. Urząd Dozoru Technicznego podporządkowano ministrowi górnictwa i energetyki z zagwarantowaniem niezależności podejmowania decyzji w sprawach objętych dozorem technicznym.
Na użytkowników urządzeń technicznych nałożono obowiązek zgłaszania ich do rejestracji i odbioru technicznego wykonywanego przez organy dozoru technicznego. Organom dozoru technicznego powierzono również nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów o dozorze technicznym.

Nałożono obowiązek uzyskiwania zgody dozoru technicznego na eksploatację urządzeń podlegających temu dozorowi  i zakazano dokonywania przeróbek urządzeń bez zgody dozoru technicznego. Użytkownicy urządzeń zostali zobowiązani do powiadamiania organów dozoru technicznego o zaistniałych awariach, wypadkach i niebezpiecznych uszkodzeniach związanych z eksploatacją tych urządzeń.

Postęp techniki, zapotrzebowanie przemysłu na nowe technologie oraz wzrost liczby i rodzajów powszechnie używanych urządzeń, mogących stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa, spowodowały konieczność zrewidowania zakresu i form działalności, jak również organizacji organów dozoru technicznego.