O F-gazach i SZWO

Unia Europejska konsekwentnie prowadzi działania zmierzające do ograniczania emisji substancji wpływających destrukcyjnie na warstwę ozonową oraz wywołujących tzw. efekt cieplarniany. Działania te polegają na ograniczaniu emisji i wycofywaniu substancji zubożających warstwę ozonową oraz ograniczaniu dostępności czynników chłodniczych z grupy gazów fluorowanych (tzw. F-gazów), które są gazami cieplarnianymi.

W celu realizacji ww. zadań w praktyce, wydano grupę rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady oraz Komisji Europejskiej, regulujących sposoby postępowania z substancjami kontrolowanymi i fluorowanymi gazami cieplarnianymi. Najważniejsze z nich to Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006 oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową. Minimalne wymagania i warunki dotyczące wzajemnego uznawania certyfikacji przedsiębiorstw i personelu w odniesieniu do poszczególnych rodzajów urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane określają następujące rozporządzenia wykonawcze:

  • Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2067 z dnia 17 listopada 2015 r. (stacjonarne urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła oraz agregaty chłodnicze samochodów ciężarowych i przyczep chłodni)

  • Rozporządzenie Komisji (WE) NR 304/2008 z dnia 2 kwietnia 2008 r. (stacjonarne systemy ochrony przeciwpożarowej i gaśnice)

  • Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2015/2066 z dnia 17 listopada 2015 r. (rozdzielnice elektryczne)

  • Rozporządzenie Komisji (WE) NR 306/2008 z dnia 2 kwietnia 2008 r. (rozpuszczalniki na bazie fluorowanych gazów cieplarnianych)

 

Odnośniki do rozporządzeń europejskich oraz do przepisów krajowych w zakresie f-gazów i substancji kontrolowanych znajdziesz tutaj.

Wdrożenie przepisów europejskich do prawa polskiego nastąpiło w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (Dz.U. z 2015 r. poz. 881). Ustawa ta została zmieniona ustawą z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1567), zwaną dalej „ustawą zmieniającą”. Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 23 września 2017 r. Nowelizacja związana jest z koniecznością wdrożenia do prawa krajowego postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 842/2006.

Odnośnik do tekstu jednolitego nowej ustawy, po zmianach znajduje się tutaj.

W oparciu o przepisy zmienionej ustawy wydano także nowe rozporządzenia, zawierające szczegółowe regulacje w zakresie certyfikacji personelu i przedsiębiorców. Odnośniki do treści nowych rozporządzeń znajdują się tutaj.

Minister Rozwoju z delegacji ustawy, rozporządzeniem z dnia 7 listopada 2017 r. w sprawie wskazania podmiotu pełniącego funkcję jednostki certyfikującej przedsiębiorców oraz jednostki certyfikującej personel powierzył Urzędowi Dozoru Technicznego pełnienie funkcji jednostki certyfikującej personel oraz jednostki certyfikującej przedsiębiorców.

W zakresie certyfikacji personelu i przedsiębiorców nowa ustawa odwołuje się do Rozporządzeń Wykonawczych Komisji (UE) nr: 2015/2067 (uchylającego rozporządzenie nr 303/2008) oraz 2015/2066 (uchylającego rozporządzenie nr 305/2008). Rozporządzenia numer 304/2008 i 306/2008 pozostały w mocy.

Rozporządzenie (UE) 2015/2067 wprowadza dodatkowo obowiązek posiadania certyfikatu przez osoby fizyczne wykonujące określone w tym rozporządzeniu czynności w odniesieniu do agregatów chłodniczych samochodów ciężarowych i przyczep chłodni, a także konieczność posiadania certyfikatu przez osoby fizyczne dokonujące napraw i likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła oraz agregatów chłodniczych samochodów i przyczep chłodni zawierających fluorowane gazy cieplarniane. W ww. rozporządzeniu zawarto również nowe wymaganie w stosunku do przedsiębiorstw wykonujących czynności w stosunku do stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła oraz systemów ochrony przeciwpożarowej, polegające na obowiązku posiadania certyfikatu przez przedsiębiorstwa zajmujące się naprawą i likwidacją tych urządzeń.

Rozporządzenie (UE) 2015/2066 wprowadza dodatkowo obowiązek posiadania certyfikatu przez osoby fizyczne dokonujące instalacji, serwisowania, konserwacji oraz napraw i likwidacji rozdzielnic elektrycznych zawierających fluorowane gazy cieplarniane.

Zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej, wykonywanie czynności polegających na instalowaniu, konserwacji lub serwisowaniu, a także naprawie i likwidacji agregatów chłodniczych samochodów i przyczep chłodni będzie wymagało złożenia, z wynikiem pozytywnym, dodatkowego egzaminu. Egzamin dodatkowy jest przeprowadzany, podobnie jak zwykły egzamin, przez jednostki oceniające personel. Po zdaniu dodatkowego egzaminu można otrzymać nowy certyfikat, w rozszerzonym zakresie. Szczegółowe informacje na temat wydawania certyfikatów w rozszerzonym zakresie dla personelu znajdziesz tutaj, a dla przedsiębiorców tutaj.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej: „Certyfikaty dla personelu, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy zmienianej (…), w brzmieniu dotychczasowym, zachowują ważność i upoważniają także do wykonywania czynności naprawy i likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła, jeżeli upoważniają do wykonywania czynności instalowania oraz konserwacji lub serwisowania takich urządzeń.”

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej: „Certyfikaty dla personelu, o których mowa w art. 20 ust. 2 ustawy zmienianej (…), upoważniają także do wykonywania czynności naprawy i likwidacji stacjonarnych systemów ochrony przeciwpożarowej”.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy zmieniającej: „Certyfikaty dla personelu, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują ważność i upoważniają także do wykonywania czynności instalowania, konserwacji lub serwisowania, naprawy i likwidacji stacjonarnych rozdzielnic elektrycznych zawierających fluorowane gazy cieplarniane lub odzysku tych gazów z rozdzielnic elektrycznych, jeżeli upoważniają do wykonywania czynności odzysku fluorowanych gazów cieplarnianych z rozdzielnic wysokiego napięcia.

Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy zmieniającej: „Certyfikaty dla przedsiębiorców, o których mowa w art. 29 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują ważność i upoważniają także do wykonywania czynności naprawy i likwidacji odpowiednio:

  1. stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła;
  2. stacjonarnych systemów ochrony przeciwpożarowej.”
 

Zgodnie z art. 10 ustawy zmieniającej, posiadane obecnie certyfikaty dla personelu i przedsiębiorców można wymienić na nowe, w rozszerzonym zakresie, opisanym w czterech powyższych akapitach. Nowa ustawa umożliwia również zmianę danych certyfikatów dla personelu i przedsiębiorców. Bliższe informacje na temat wymiany i zmiany danych certyfikatów dla personelu znajdziesz tutaj, a dla przedsiębiorców tutaj.