Badania tworzyw termoplastycznych

  • Statyczna próba rozciągania

Podstawowym badaniem wykonywanym w celu uzyskania informacji o mechanicznych właściwościach tworzyw sztucznych jest próba rozciągania. Próba rozciągania jest wykonywana zarówno na samym tworzywie termoplastycznym, jak i na złączach. Badania są wykonywane na maszynach wytrzymałościowych Zwick/Roell 10 kN i 400 kN, zgodnie z normą  PN-EN 12814-2:2021-06. Badania połączeń spawanych w półproduktach z tworzyw termoplastycznych. Część 2: Próba rozciągania (metoda akredytowana).

 

Statyczna próba rozciągania złącza doczołowego z tworzywa termoplastycznego PEHD

Statyczna próba rozciągania złącza doczołowego z tworzywa termoplastycznego PEHD

 

  • Statyczna próba zginania

Próba zginania może być stosowana łącznie z innymi badaniami w celu oceny wykonania połączeń spawanych z materiałów termoplastycznych. Próba zginania polega na umieszczeniu kształtki na oddalonych od siebie podporach a następnie jej obciążeniu ze stałą prędkością, bez zmiany kierunku zginania w czasie badania. Badania są wykonywane na materiałach termoplastycznych oraz złączach z wykorzystaniem maszyn wytrzymałościowych Zwick/Roell 10 kN i 400 kN.  Badanie przeprowadza się zgodnie z normą PN-EN 12814-1:2002 Badania połączeń spawanych w półproduktach z tworzyw termoplastycznych. Część 1: Próba zginania (metoda akredytowana).

 

  • Próba oddzierania

Badanie oddzierania może być stosowane razem z innymi próbami (np. próbą rozciągania, pełzania, oceną makroskopową) w celu oceny wykonania połączeń spawanych z tworzyw termoplastycznych. Wyróżnia się oddzieranie typu T, próbę dekohezji oraz badanie zgniatania. Badania są wykonywane na maszynach wytrzymałościowych Zwick/Roell 10 kN i 400 kN, zgodnie z normą PN-EN 12814-4:2018-05 Badania połączeń spawanych w półproduktach z tworzyw termoplastycznych. Część 4: Próba oddzierania (metoda akredytowana).

 

  • Badania makroskopowe 

Badania makroskopowe dotyczą spoin materiałów termoplastycznych, wykonanych w technikach łączenia: gorącym gazem, przez wytłaczanie, gorącymi elementami grzejnymi czy prądem elektrycznym. Celem badania jest określenie występowania np. pęknięć, wgłębień, wtrąceń, czy braku stopienia.  Badanie przeprowadza się zgodnie z normą PN-EN 12814-5:2002 Badania połączeń spawanych w półproduktach z tworzyw termoplastycznych. Część 5: Badanie makroskopowe (metoda akredytowana). Ewentualne wady w złączach klasyfikuje się na podstawie normy PN-EN 14728:2019-03 - Wady spawanych i zgrzewanych połączeń w tworzywach termoplastycznych. Klasyfikacja

 

  • Wskaźnik MFR i MVR

Znajomość wskaźnika płynięcia tworzyw sztucznych  jest niezbędne w określeniu zdolności płynięcia w danych warunkach i doborze parametrów przetwórczych. Wskaźnik ten może być wyrażony w liczbie gramów (MFR) lub w objętości tworzywa  (MVR), która w określonym czasie przepłynie przez dyszę o określonej średnicy, pod odpowiednim obciążeniu i w określonej temperaturze. Wskaźnik szybkości płynięcia jest mierzony za pomocą plastometru Mflow firmy Zwick/Roell, zgodnie z normą PN-EN ISO 1133-1:2022-12 - Tworzywa sztuczne. Oznaczanie masowego wskaźnika szybkości płynięcia (MFR) i objętościowego wskaźnika szybkości płynięcia (MVR) tworzyw termoplastycznych. Część 1: Metoda standardowa (metoda nieakredytowana). 

 

Plastometr do pomiaru MFR/MVR Mflow firmy Zwick/Roell

Plastometr do pomiaru MFR/MVR Mflow firmy Zwick/Roell

 

  • Twardość metodą wciskania kulki 

Pomiar twardości tworzyw sztucznych polega na wciskaniu kulki w badaną próbkę materiału pod działaniem określonego obciążenia. Ustala się stan równowagi, w którym powiększająca się powierzchnia odcisku równoważy wywierane obciążenie przez wgłębiającą się kulkę. W tym stanie stosunek siły obciążającej do powierzchni odcisku określa twardość materiału. Badanie przeprowadza się zgodnie z normą PN-EN ISO 2039-1:2004 Tworzywa sztuczne. Oznaczanie twardości. Część 1: Metoda wciskania kulki (metoda akredytowana). 

 

  • Twardość Shore’a typu D

Oznaczanie twardości z użyciem twardościomierza Shore’a typu D polega na pomiarze oporu, jaki stawia próbka badanego materiału podczas zagłębiania w nią igły wgłębnika o określonym kształcie i wymiarze, umieszczonego w podstawie urządzenia. Opór ten mierzy się za pomocą sprężyny o znanej charakterystyce.  Badanie przeprowadza się zgodnie z normą  PN-EN ISO 868:2005 - Tworzywa sztuczne i ebonit. Oznaczanie twardości metodą wciskania z zastosowaniem twardościomierza (twardość metodą Shore'a) (metoda nieakredytowana).

 

Twardościomierz Shore’a typu D

 Twardościomierz Shore’a typu D

 

  • Udarność tworzyw sztucznych

Udarność jest miarą odporności na pękanie materiału poddanego dynamicznemu obciążeniu - miarą kruchości materiałów. Badanie polega na zmierzeniu pracy potrzebnej do zniszczenia próbki w odniesieniu do jej pola powierzchni przekroju poprzecznego. Badanie jest wykonywane z użyciem młota Charpy’ego zgodnie z normą PN-EN ISO 179-1:2010 - Tworzywa sztuczne. Oznaczanie udarności metodą Charpy'ego. Część 1: Nieinstrumentalne badanie udarności (metoda nieakredytowana).

 

Młot do badań udarności tworzyw sztucznych

Młot do badań udarności tworzyw sztucznych

 

Badania wykonuje: