FAQ - F-gazy i SZWO

Obowiązki podmiotów prowadzących działalność związaną z systemami klimatyzacji w niektórych pojazdach silnikowych zawierającymi substancje kontrolowane lub fluorowane gazy cieplarniane określa Rozdział 7 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, m.in. w zakresie wymaganych kwalifikacji personelu oraz rodzaju czynności wykonywanych przez ten personel.

Zgodnie z art.37 pkt. 1 ustawy w tym rozdziale: Osoba fizyczna wykonująca czynności polegające na odzysku substancji kontrolowanych lub fluorowanych gazów cieplarnianych z systemów klimatyzacji w niektórych pojazdach silnikowych jest obowiązana do posiadania zaświadczenia o odbytym szkoleniu, które wydała certyfikowana przez UDT jednostka.

Rejestr jednostek można znaleźć na stronie internetowej UDT w zakładce SZWO i F-gazy pod nazwą: Rejestr jednostek wydających zaświadczenia o odbytym szkoleniu.

Podsumowując, ustawa ogranicza swoje wymagania jedynie do czynności odzysku substancji kontrolowanych lub fluorowanych gazów cieplarnianych z systemów klimatyzacji oraz nakłada obowiązek posiadania wyłącznie zaświadczenia o odbytym szkoleniu.

Serwisujących klimatyzacje samochodowe nie dotyczy również certyfikacja przedsiębiorców. Podmioty prowadzące działalność związaną z systemami klimatyzacji w niektórych pojazdach silnikowych zawierającymi substancje kontrolowane lub fluorowane gazy cieplarniane nie muszą posiadać certyfikatu dla przedsiębiorców wg art. 29 ustawy. Certyfikacja przedsiębiorców dotyczy tylko tych podmiotów, które prowadzą działalność polegającą na instalacji, konserwacji lub serwisowaniu stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, jak również systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających fluorowane gazy cieplarniane.

Tak. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, personel wykonujący następujące czynności:

• kontrola szczelności urządzeń zawierających co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO₂ f-gazów lub więcej, chyba że urządzenia takie są hermetycznie zamknięte, oznakowane jako takie i zawierają mniej niż 10 ton ekwiwalentu CO₂;
• odzysk;
• instalacja (instalowanie);
• naprawa, konserwacja lub serwisowanie;
• likwidacja.

obowiązany jest do posiadania odpowiedniego certyfikatu dla personelu.

Niezależnie od powyższego zgodnie z art. 29 ww. ustawy przedsiębiorca, który prowadzi działalność polegającą na instalowaniu, konserwacji lub serwisowaniu, naprawie oraz likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, obowiązany jest posiadać certyfikat dla przedsiębiorców.

Ustawa nakłada na przedsiębiorcę odrębne obowiązki w zakresie przyjmowania dostaw fluorowanych gazów cieplarnianych, stosowania procedur wykonywania działalności, wdrożenia systemu dokumentowania czynności oraz posiadania odpowiedniego wyposażenia technicznego.

Tak, stanowi o tym art. 62 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, który mówi:

„Świadectwa kwalifikacji wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 71, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane, zastępując w swoim zakresie certyfikaty dla personelu, o których mowa w art. 20 niniejszej ustawy, w stosunku do czynności wykonywanych w odniesieniu do substancji kontrolowanych wymagających, zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, posiadania certyfikatu dla personelu”.

Zatem w zakresie działań w obszarze substancji kontrolowanych pozostają ważne do terminu określonego na zaświadczeniu. W przypadku prowadzenia czynności związanych z fluorowanymi gazami cieplarnianymi takie zaświadczenie nie jest wystarczające. Konieczne jest posiadanie certyfikatu dla personelu, ponieważ posiadane zaświadczenie nie dotyczyło fluorowanych gazów.

Tak, zgodnie z art. 43 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych:

„Certyfikaty lub zaświadczenia wydane w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej są uznawane, gdy posiadacz certyfikatu lub zaświadczenia dysponuje tłumaczeniem przysięgłym certyfikatu lub zaświadczenia na język polski”.

Na terenie Polski można posługiwać się posiadanym certyfikatem wydanym w innym państwie członkowskim UE, pod warunkiem spełnienia wskazanego wymagania ustawowego.

Zgodnie z art. 29  ustawy z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność polegającą na instalowaniu, konserwacji lub serwisowaniu, naprawie oraz likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, jak również systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających fluorowane gazy cieplarniane obowiązani są posiadać certyfikat dla przedsiębiorców, wskazany odpowiednio w rozporządzeniu (UE) nr 2015/2067 albo w rozporządzeniu (WE) nr 304/2008.

Polskie przepisy definiują przedsiębiorców w dwóch aktach prawnych.

Zgodnie z art. 43(1) Kodeksu cywilnego przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33(1) § 1 kodeksu, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Ponadto art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, stanowi, że:

• Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
• Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Konkludując, w świetle przytoczonych regulacji, przedsiębiorcy prowadzący na rzecz innych stron działalność gospodarczą lub zawodową, polegającą na instalowaniu, konserwacji lub serwisowaniu, naprawie oraz likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, jak również systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających fluorowane gazy cieplarniane, zobowiązani są do posiadania certyfikatu dla przedsiębiorców.

Tak Wymagania w tym zakresie określa art. 29 ustawy z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych.

Przedsiębiorca, który prowadzi działalność polegającą na instalowaniu, konserwacji lub serwisowaniu, naprawie oraz likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, jak również systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających fluorowane gazy cieplarniane, obowiązany jest posiadać certyfikat dla przedsiębiorców.

Wskazany przepis ustawy jest sformułowany w sposób ogólny i nie wprowadza ograniczeń dotyczących zawartości fluorowanych gazów cieplarnianych w urządzeniu lub systemie.

Zatem, instalowanie, konserwacja lub serwisowanie, naprawy lub likwidacja stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, jak również systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających fluorowane gazy cieplarniane wymaga posiadania przez przedsiębiorcę certyfikatu, niezależnie od wielkości urządzenia (instalacji) lub systemu.

Nie. Firma zatrudniająca osobę posiadającą certyfikat dla personelu w celu serwisowania wyłącznie własnych urządzeń chłodniczych nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie, zatem nie musi posiadać certyfikatu dla przedsiębiorców.

Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność polegającą na instalowaniu, konserwacji lub serwisowaniu, naprawie oraz likwidacji stacjonarnych urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych lub pomp ciepła, jak również systemów ochrony przeciwpożarowej zawierających fluorowane gazy cieplarniane obowiązani są posiadać certyfikat dla przedsiębiorców, wskazany odpowiednio w rozporządzeniu (UE) nr 2015/2067 albo w rozporządzeniu (WE) nr 304/2008.

Polskie prawo definiuje przedsiębiorców w dwóch przepisach prawnych, a mianowicie w art. 43(1) Kodeksu cywilnego oraz w art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które stanowią, że przedsiębiorcą jest podmiot prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Konkludując, w świetle przytoczonych regulacji tylko przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą lub zawodową na rzecz innych stron zobowiązani są do posiadania certyfikatu dla przedsiębiorców.

Nie. Jedynie przedsiębiorcy zatrudniający odpowiedni personel mogą uzyskać certyfikat dla przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych certyfikat może uzyskać przedsiębiorca, który spełnia wymagania określone w odpowiednich dla rodzaju prowadzonej działalności rozporządzeniach (UE) 2015/2067 lub 304/2008. Wymienione rozporządzenia stawiają warunek zatrudniania personelu, zatem warunek ten musi być spełniony.

Dopuszczalne formy zatrudnienie (umowa o pracę, umowa zlecenie, umowa o dzieło). Nieakceptowalna jest umowa współpracy tzw. b2b.

Tak, osoba wykonująca czynność sprawdzenia działania zaworów bezpieczeństwa, zamontowanego w instalacji chłodniczej, powinna posiadać certyfikat dla personelu.

Sprawdzenie działania zaworów bezpieczeństwa jest czynnością serwisową, zwykle dokonywana jest na stanowisku próbnym po ich demontażu z instalacji, więc wiąże się to z ingerencją w obieg czynnika chłodniczego. 

Zgodnie z definicją podaną w ustawie z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, urządzenie ruchome oznacza urządzenie, które jest zwykle przemieszczane podczas eksploatacji, z wyłączeniem urządzeń stanowiących systemy klimatyzacji w niektórych pojazdach silnikowych.

Do urządzeń ruchomych można więc zaliczyć systemy klimatyzacji w pojazdach takich, jak: ciągnik rolniczy, helikopter, tramwaj, autobus, samochód ciężarowy, samochód dostawczy o masie własnej przekraczającej 1305 kg, wózek widłowy.

Ustawa z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych nie nakłada obowiązku posiadania uprawnień do instalacji, naprawy, serwisowania i  konserwacji oraz likwidacji urządzeń ruchomych, za wyjątkiem samochodów ciężarowych chłodni i przyczep chłodni.

Obowiązek posiadania uprawnień w odniesieniu do urządzeń ruchomych, istnieje tylko w przypadku wykonywania czynności odzysku.

Aby móc wykonywać czynność odzysku czynnika z urządzeń ruchomych, należy być w posiadaniu certyfikatu dla personelu w odpowiednim zakresie, a więc kategorii I, II lub III (wydanego przez UDT).

Nie. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 15 maja 2015r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, obowiązek posiadania certyfikatu dla przedsiębiorców, dotyczy tylko: stacjonarnych urządzeń chłodniczych klimatyzacyjnych lub pomp ciepła na podstawie rozporządzenia (UE) 2015/2067 oraz stacjonarnych systemów ochrony przeciwpożarowej na podstawie rozporządzenia (WE) 304/2008r

Obowiązek ten nie dotyczy również przedsiębiorców wykonujących czynności instalowania, konserwacji lub serwisowania, napraw oraz likwidacji agregatów zainstalowanych w samochodach ciężarowych chłodniach i przyczepach chłodniach.