Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego wymagane jest, aby eksploatujący zapewnił podczas badania urządzenia transportu bliskiego udział konserwatora. W sytuacji, gdy wykonanie badania nie wymaga przeprowadzenia czynności, w których udział konserwującego jest niezbędny, a czynności konserwacyjne były wykonywane zgodnie z wymaganiami określonymi w wyżej wymienionym rozporządzeniu oraz odnotowywane w dzienniku konserwacji przez konserwującego, badanie może odbyć się pod nieobecność konserwującego, pod warunkiem, że zostanie to uzgodnione z organem właściwej jednostki dozoru technicznego nie później niż na jeden dzień przed terminem badania.
„Nalepka UDT koloru zielonego" umieszczona na urządzeniu wskazuje, że urządzenie jest pod dozorem technicznym, nie zezwala „automatycznie" na jego eksploatację. Dokumentem, który z mocy prawa umożliwia eksploatację urządzenia jest pozytywna decyzja administracyjna zezwalająca na eksploatację urządzenia.
Numer ewidencyjny nadawany jest urządzeniu w trakcie procesu rejestracji. Zawiera informację o grupie urządzeń, do jakiej należy dane urządzenie oraz o oddziale UDT, w którym zostało ono zarejestrowane.
Litera „N" na początku numeru ewidencyjnego urządzenia występuje w większości przypadków – brak jej najczęściej w urządzeniach starszych bądź w numerach ewidencyjnych niektórych oddziałów – w zależności od ustaleń poczynionych w konkretnym oddziale.
Grupy urządzeń w ewidencji UDT (określane przez pierwszą i drugą cyfrę numeru ewidencyjnego):
Urządzenia ciśnieniowe (dozór pełny lub ograniczony):
- 20 lub 70 – rurociąg przesyłowy
- 21 lub 71 – kocioł parowy
- 22 lub 72 – kocioł wodny
- 23 lub 73 – stały zbiornik ciśnieniowy
- 24 lub 74 – przenośny zbiornik ciśnieniowy
- 25 lub 75 – wytwornica acetylenowa
- 26 lub 76 – rurociąg acetylenu
- 27 lub 77 – zbiornik bezciśnieniowy
- 28 lub 78 – rurociąg parowy
- 29 lub 79 – rurociąg technologiczny
Urządzenia dźwignicowe (dozór pełny lub ograniczony):
- 30 lub 80 – urządzenie do przemieszczania osób niepełnosprawnych
- 31 lub 81 – dźwig
- 32 lub 82 – żuraw
- 33 lub 83 – suwnica
- 34 lub 84 – cięgnik
- 35 lub 85 – dźwignice lino – torowe
- 36 lub 86 – układnica magazynowa
- 37 lub 87 – podest ruchomy
- 38 lub 88 – wyciąg towarowy
- 39 lub 89 – przenośnik osobowy
- 45 lub 95 – dźwignik przemysłowy
- 46 lub 96 – przenośnik w wesołym miasteczku
- 47 lub 97 – wózek jezdniowy podnośnikowy z mechanicznym napędem podnoszenia
Oddziały / biura UDT (określane przez trzecią i czwartą cyfrę numeru ewidencyjnego):
- 01 – Białystok
- 02 – Bielsko – Biała
- 03 – Bydgoszcz
- 04 – Częstochowa
- 05 – Dąbrowa Górnicza
- 06 – Gdańsk
- 07 – Gliwice
- 08 – Gorzów Wielkopolski
- 09 – Katowice
- 10 – Kielce
- 11 – Koszalin
- 12 – Kraków
- 13 – Lublin
- 14 – Łódź
- 15 – Olsztyn
- 16 – Opole
- 17 – Ostrów Wielkopolski
- 18 – Płock
- 19 – Poznań
- 20 – Piotrków Trybunalski
- 21 – Radom
- 22 – Rzeszów
- 23 – Siedlce
- 24 – Szczecin
- 25 – Tarnów
- 26 – Wałbrzych
- 27 – Warszawa
- 28 – Wrocław
- 29 – Zielona Góra
Aby wyrejestrować urządzenie techniczne z ewidencji UDT, należy złożyć w UDT pismo "Informacja o zaprzestaniu eksploatacji urządzenia znajdującego się w ewidencji UDT" lub "Wniosek o zawieszenie badania urządzenia technicznego z uwagi na wyłączenie z eksploatacji". Wnioski dostępne są w zakładce "Wnioski i formularze".
Aby przerejestrować urządzenie, należy zlożyć w UDT pismo "Oświadczenie - zmiana eksploatującego" (dotyczy sytuacji, w której nowy eksploatujący wchodzi w prawa i obowiązki poprzedniego eksploatującego, wynikające z ważnej decyzji zezwalającej na eksploatacje) lub zlożyć "Wniosek o przeprowadzenie badania/zmianę danych w celu otrzymania nowej decyzji zezwalającej na eksploatację. Wniosek i oświadczenie dostępne są w zakładce "Wnioski i formularze".
W celu wydania duplikatu księgi rewizyjnej urządzenia należy zgłosić się bezpośrednio do oddziału UDT, w którym zarejestrowane jest to urządzenie. Tam należy złożyć wniosek o wydanie duplikatu i dopełnić wszelkich wymaganych formalności. (Duplikat jest wydawany na wniosek zainteresowanego).
Za wystawienie duplikatu księgi rewizyjnej pobiera się opłatę w wysokości 146,50 zł – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 27 listopada 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności jednostek dozoru technicznego (Dz. U. 2014 poz. 1675).
Informacje dotyczące awarii bądź niewłaściwego działania urządzeń technicznych należy zgłaszać do eksploatującego urządzenie. W przypadku bloków mieszkalnych problem należy zgłosić Wspólnocie lub zarządcy budynku, można również zawiadomić firmę konserwującą urządzenie - dane kontaktowe do firmy konserwującej umieszczane są zazwyczaj w kabinie windy lub w okolicy np. w gablocie informacyjnej.
Należy zauważyć również, że w przypadku niebezpiecznych uszkodzeń lub nieszczęśliwych wypadków związanych z eksploatacją urządzenia technicznego należy niezwłocznie zawiadomić najbliższy oddział UDT. Dane kontaktowe do poszczególnych oddziałów znajdują się na stronie www.udt.gov.pl w zakładce Nasze oddziały i biura.
Informacje dotyczące braku aktualnych badań urządzeń technicznych należy zgłaszać do najbliższego oddziału UDT. Dane kontaktowe do poszczególnych oddziałów znajdują się na stronie www.udt.gov.pl w zakładce Nasze oddziały i biura.
Jednocześnie przypominamy, iż brak zielonej nalepki UDT lub nieaktualna data na nalepce nie musi świadczyć o braku posiadania aktualnych badań technicznych. W celu upewnienia się należy zwrócić się do zarządcy budynku/właściciela urządzenia.
Urządzenie techniczne podlegające pod dozór techniczny można sprzedać bez ważnej decyzji administracyjnej uprawniającej do eksploatacji. Jednakże, nowy nabywca ma obowiązek zgłosić urządzenie w celu rejestracji w ewidencji UDT i objęcia go dozorem technicznym. Bez ważnej decyzji administracyjnej urządzenie nie może być eksploatowane.
Nie. W przypadku eksploatacji urządzeń technicznych na terenie Polski konieczne jest uzyskanie decyzji zezwalającej wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.
Z przepisów o dozorze technicznym wynika, że wymienione powyżej obowiązki adresowane są do eksploatującego. W konsekwencji należy przyjąć, iż koszty wynikające z tych obowiązków ponosi eksploatujący. Należy zauważyć, że ustawa o dozorze technicznym nie definiuje osoby eksploatującego. Niemniej, można przyjąć, że eksploatujący jest to podmiot będący stroną postępowania administracyjnego (posiadający interes prawny) w sprawie zezwolenia albo wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego, prowadzonego stosownie do przepisów ustawy o dozorze technicznym.
Przepisy ustawy o dozorze technicznym nie wiążą osoby eksploatującego z osobą posiadającą tytuł prawny do urządzenia technicznego, czy też nieruchomości, na której urządzenie jest zainstalowane, czy posadowione.
Eksploatujący to podmiot, który może faktycznie zapewnić bezpieczne funkcjonowanie urządzeń technicznych. Jako jedyny może bowiem wywiązać się z ww. obowiązków nakładanych przez przepisy o dozorze technicznym.
Eksploatujący ma dostęp do urządzenia, przyjmuje na siebie obowiązki eksploatującego wynikające z ustawy o dozorze technicznym i wydanych na jej podstawie rozporządzeń oraz ma możliwość wywiązania się z nich.
W przypadku umowy najmu strony mogą umówić się co do sposobu realizacji tych obowiązków, w tym również jaki jest udział w ich realizacji ze strony najemcy (np.: zapewnienie właściwej obsługi i konserwacji). Niemniej ustalenia takie nie zmieniają stanu prawnego w tym zakresie.
Przed przystąpieniem do eksploatacji urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu eksploatujący pisemnie lub za pośrednictwem portalu eUDT zgłasza urządzenie do organu właściwej jednostki dozoru technicznego w celu uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację. Przed wydaniem takiej decyzji inspektor dozoru technicznego wykonuje, w obecności przedsiębiorcy lub osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę, czynności dozoru technicznego m. in.:
- dokonuje badania stanu urządzenia, jego wyposażenia i oznakowania,
- przeprowadza próby techniczne przed uruchomieniem urządzenia oraz w warunkach jego pracy.
Po wykonaniu badania inspektor sporządza protokół wykonania czynności dozoru technicznego, którego odbiór potwierdza podpisem przedsiębiorca lub osoba przez niego upoważniona.
Od 04.10.2021 w przypadku badań odbiorczych lub czynności poprzedzających wydanie pierwszej decyzji zezwalającej na eksploatację Urząd Dozoru Technicznego będzie wydawał dokumenty (protokoły i decyzje) wyłącznie w formie elektronicznej i udostępniał je na platformie eUDT (eudt.gov.pl). Dla Eksploatujących niekorzystających z portalu będą przygotowywane wydruki oryginalnych dokumentów elektronicznych i odsyłane pocztą po badaniu wraz z dokumentacją urządzenia w formie papierowej o ile taka została przedłożona.
Przedsiębiorca, u którego są wykonywane czynności dozoru technicznego, jest obowiązany zapewnić bezpieczne warunki do sprawnego ich wykonania oraz przechowywać zbiór protokołów dotyczących danego urządzenia technicznego, zwany „księgą rewizyjną urządzenia".