Badanie biegłości (PT – proficiency testing) to ocena rezultatów działania uczestnika względem wcześniej ustalonego kryterium, za pomocą porównań międzylaboratoryjnych (PN-EN ISO/IEC 17043:2023-10).
Porównanie międzylaboratoryjne (ILC – interlaboratory comparison) to projektowanie, wykonywanie i ocena pomiarów lub badań tego samego obiektu lub podobnych obiektów, przez co najmniej dwa laboratoria, zgodnie z uprzednio określonymi warunkami (PN-EN ISO/IEC 17043:2023-10).
Celem badania biegłości jest:
- ocena kompetencji laboratoriów w wykonywaniu określonych badań lub pomiarów,
- porównanie wyników między laboratoriami działającymi w tym samym obszarze,
- weryfikacja poprawności stosowanych metod badawczych,
- identyfikacja potencjalnych błędów systematycznych i losowych,
- potwierdzenie zdolności laboratorium do uzyskiwania wiarygodnych wyników.
Znaczenie PT w zapewnieniu jakości badań laboratoryjnych:
- spełnienie wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących dotyczącego potwierdzania ważności wyników (7.7.2),
- zwiększenie wiarygodności i porównywalności wyników uzyskiwanych przez laboratoria,
- możliwość identyfikacji niezgodności i wdrożenie działań korygujących,
- minimalizacja ryzyka wystąpienia błędów analitycznych, które mogą mieć wpływ na decyzje techniczne lub biznesowe,
- wyniki PT stanowią obiektywny dowód kompetencji laboratorium dla audytorów i klientów,
- wspieranie ciągłego doskonalenia procesów badawczych.
UDT jako organizator badania biegłości
Urząd Dozoru Technicznego od wielu lat wspiera rozwój kompetencji laboratoriów badawczych oraz działania związane z zapewnieniem jakości badań materiałowych. Jako jednostka posiadająca rozbudowane zaplecze badawcze, specjalistyczną kadrę oraz wieloletnie doświadczenie w ocenie kompetencji laboratoriów, UDT realizuje działania sprzyjające doskonaleniu jakości wyników badań oraz budowaniu zaufania do laboratoriów działających w różnych sektorach przemysłu.
Organizacja badania biegłości realizowana jest zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17043:2023-10 Ocena zgodności Ogólne wymagania dotyczące kompetencji organizatorów badania biegłości. UDT nie posiada akredytacji w zakresie organizacji badania biegłości.
UDT zorganizowało do tej pory następujące rundy:
- Statystyczna próba rozciągania metali (2025 rok),
- Pomiar twardości sposobem Vickersa (2025/2026 rok).
Obecnie prowadzone są rundy:
- Badanie magnetyczno-proszkowe złącza spawanego,
- Badanie penetracyjne złącza spawanego.
