Zgodnie z art. 9 ustawy [1] o dozorze technicznym z dnia 21 grudnia 2000r. (Dz.U. 2000 nr 122 poz. 1321 z późn.zm.) „urządzenia techniczne oraz materiały i elementy stosowane do ich wytwarzania, naprawy lub modernizacji mogą być wytwarzane, naprawiane lub modernizowane przez wytwarzającego, naprawiającego lub modernizującego, który posiada uprawnienie, wydane w formie decyzji administracyjnej, do ich wytwarzania, naprawiania lub modernizacji, zwane dalej „uprawnieniem”, wydane przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.”
W powyższym kontekście jako przepisy szczególne uważa się przepisy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku - dotyczące m.in. zapewniania bezpieczeństwa urządzeń w ramach procesu oceny zgodności z dyrektywami Unii Europejskiej.
Wymaganie uprawnienia zakładu wytwarzającego lub naprawiającego lub modernizującego może dotyczyć urządzeń EJ, czyli urządzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego (ITNS) wymienionych w rozporządzeniu [2] dotyczącym rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu w elektrowni jądrowej.
Uprawnienie nie jest wymagane do urządzeń, dla których w całym zakresie mają zastosowanie przepisy dotyczące oceny zgodności.
Uprawnienie jest wymagane w przypadku urządzeń, komponentów i systemów wyłączonych z zakresu dyrektyw i/lub nie objętych zakresem dyrektyw.
Wyłączenia z zastosowania dla urządzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego występują w dyrektywie „Ciśnieniowej” (PED) i „Maszynowej” (MD).
W przypadku wątpliwości w konkretnych przypadkach należy skontaktować się z UDT.
Proces uprawniania zakładów został przygotowany przez UDT w taki sposób, że to przedsiębiorca proponuje, określa i modeluje zakres oraz przedmiot uprawnienia według własnych potrzeb składając odpowiedni wniosek przez platformę eUDT i prowadząc dalszą komunikację z UDT.
UDT wydaje uprawnienie na wniosek wytwarzającego urządzenia techniczne oraz materiały i elementy stosowane do ich wytwarzania, naprawiającego lub modernizującego urządzenia techniczne:
- po stwierdzeniu, że wytwarzający, naprawiający lub modernizujący spełnia wymagania w zakresie wytwarzania, naprawy lub modernizacji tych urządzeń, a w szczególności:
- wdrożył technologię wytwarzania, naprawy lub modernizacji właściwą dla wnioskowanego zakresu uprawnienia,
- posiada urządzenia lub inne środki zapewniające wytwarzanie, naprawę lub modernizację zgodnie z technologią wytwarzania, naprawy lub modernizacji właściwą dla wnioskowanego zakresu uprawnienia,
- zatrudnia pracowników o odpowiednich kwalifikacjach,
- posiada zorganizowaną kontrolę jakości,
- ma możliwość przeprowadzenia badań niszczących i nieniszczących wytwarzanych, naprawianych lub modernizowanych urządzeń technicznych oraz materiałów we własnym laboratorium lub laboratorium uznanym przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego, oraz
- po określeniu warunków stanowiących podstawę wydania uprawnienia a w szczególności:
- specyfikacji technicznych, które powinny być stosowane przy wytwarzaniu urządzenia technicznego, materiałów i elementów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzenia technicznego,
- technologii stosowanych przy wytwarzaniu, naprawie lub modernizacji urządzeń technicznych,
- materiałów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń technicznych,
- wymagań dotyczących kontroli jakości urządzeń technicznych.
Proces uprawniania zakładu ma na celu zweryfikowanie czy zakład ma poprawnie określony i wdrożony system zarządzania jakością uwzględniający wymagania Art.9 ust. 2 ustawy [1], w tym posiada wdrożone procedury i instrukcje opisujące organizację procesu zapewnienia jakości we wnioskowanym zakresie.
Ewentualne pytania dotyczące uprawnienia zakładów w zakresie energetyki jądrowej prosimy kierować pod adres
[1] Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. 2000 nr 122 poz. 1321 z późn.zm.)
[2] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu w elektrowni jądrowej (Dz.U. 2014 poz. 111)