Rurociągi przesyłowe

Ustawa z dnia 21.12.2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122 poz. 1321) z późniejszymi zmianami.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. 2012 nr 0 poz. 1468),
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 listopada 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności jednostek dozoru technicznego, wydane na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy o dozorze technicznym.
Dozorowi technicznemu podlegają rurociągi przesyłowe, w części stanowiące urządzenia techniczne, w rozumieniu przepisów ustawy o dozorze technicznym, do materiałów niebezpiecznych o właściwościach trujących żrących i palnych pod ciśnieniem p > 0,5 bara i średnicy nominalnej DN > 25, wyprodukowane lub przebudowane po dniu 16 lipca 2002 roku, przeznaczone do:
- gazów sprężonych, gazów skroplonych, gazów rozpuszczonych pod ciśnieniem, par oraz tych cieczy, dla których nadciśnienie pary przy najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest > 0,5 bara;
- cieczy, których nadciśnienie pary przy najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest < 0,5 bara i iloczyn nadciśnienia dopuszczalnego cieczy i średnicy nominalnej rurociągu DN jest > 2000 barów

|
Rodzaj płynu w rurociągu |
Kryterium ustalenia formy dozoru technicznego |
Częstotliwość badań. Badanie warunków eksploatacji |
Częstotliwość badań. Badanie tłokiem pomiarowym |
Forma dozoru technicznego |
|---|---|---|---|---|
|
Gazy z wyłączeniem gazu ziemnego, pary oraz takie ciecze, których nadciśnienie pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest wyższe niż 0,05 MPa |
MOP>0,05 MPa i DN>350 lub 100 |
1 rok |
Pierwsze do 4 lat od rozpoczęcia eksploatacji, następne po pierwszym, co 8 lat |
pełny |
|
Gazy z wyłączeniem gazu ziemnego, pary oraz takie ciecze, których nadciśnienie pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest wyższe niż 0,05 MPa |
MOP>0,05 MPa i 25 |
Badanie doraźne kontrolne w odstępach nie dłuższych niż 2 lata |
Nie dotyczy |
ograniczony |
|
Gazy z wyłączeniem gazu ziemnego, pary oraz takie ciecze, których nadciśnienie pary w najwyższej dopuszczalnej temperaturze jest wyższe niż 0,05 Mpa |
0,05 Mpa 25 |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
uproszczony |
|
Gaz ziemny |
MOP>1,6 MPa i DN>200 |
Badanie doraźne kontrolne w odstępach nie dłuższych niż 2 lata |
Nie dotyczy |
ograniczony |
|
Gaz ziemny |
pozostałe |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
uproszczony |
|
Ciecze |
MOP > 1,0 MPa i DN>25 i MOPxDN>200 MPa |
1 rok |
Pierwsze do 4 lat od rozpoczęcia eksploatacji, następne po pierwszym, co 8 lat |
pełny2 |
|
Ciecze |
0,05 MPa |
Badanie doraźne kontrolne w odstępach nie dłuższych niż 2 lata |
Nie dotyczy |
ograniczony |
1) Badanie tłokiem przeprowadza się tylko w rurociągach przystosowanych do takich badań.
2) Rurociągi cieczy niebezpiecznych o właściwościach palnych i temperaturze zapłonu powyżej 61°C, kwalifikowane na podstawie podanych kryteriów dozoru pełnego należy zaliczyć do dozoru ograniczonego
Jeżeli urządzenie techniczne jest objęte formą dozoru technicznego pełnego lub ograniczonego potrzebujesz decyzji zezwalającej na eksploatację.
W toku eksploatacji urządzeń technicznych objętych dozorem technicznym pełnym organ właściwej jednostki dozoru technicznego:
- przeprowadza badania urządzenia w warunkach gotowości do pracy – badanie odbiorcze;
- wykonuje okresowe i doraźne badania techniczne
- sprawdza zaświadczenia kwalifikacyjne osób obsługujących i konserwujących urządzenia techniczne.
W toku eksploatacji urządzeń technicznych objętych dozorem technicznym ograniczonymorgan właściwej jednostki dozoru technicznego:
- przeprowadza badania urządzenia w warunkach gotowości do pracy – badanie odbiorcze;
- wykonuje doraźne badania techniczne
- sprawdza zaświadczenia kwalifikacyjne osób obsługujących i konserwujących urządzenia techniczne.
Decyzji zezwalającej na eksploatację nie wydaje się w przypadku urządzeń technicznych objętych uproszczoną formą dozoru.
Tryb postępowania w przypadku nowych urządzeń
- Zgłoszenie urządzenia w formie pisemnego wniosku skierowanego do właściwego terenowo oddziału UDT. Załącznik do wniosku stanowią dwa komplety dokumentacji dla każdego ze zgłaszanych urządzeń podlegających dozorowi technicznemu.
- Rozpatrzenie wniosku i przystąpienie do badań poprzedzających wydanie decyzji zezwalającej na eksploatację.
- Wystawienie przez inspektora UDT protokołu z badania oraz wydanie decyzji zezwalającej na eksploatację po pozytywnym wyniku badania.
- Przesłanie drogą pocztową księgi rewizyjnej oraz wystawienie rachunku.
Tryb postępowania w przypadku urządzeń ponownie rejestrowanych
- Ponowna rejestracja urządzenia eksploatowanego w Polsce
- Zgłoszenie urządzenia w formie pisemnego wniosku skierowanego do oddziału UDT wraz z księgą rewizji urządzenia i wymaganą dokumentacją
- Uzgodnienie ze zgłaszającym czasu, miejsca i zakresu badań doraźnych eksploatacyjnych po zweryfikowaniu dokumentacji a w przypadkach złożonych wymagane jest przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego, w oparciu o które ustalany jest dalszy sposób postępowania w odniesieniu do wymagań w zakresie dokumentacji technicznej i wymaganych badań
- Wystawienie przez inspektora UDT protokołu z badania/ badań oraz wydanie decyzji zezwalającej na eksploatację w przypadku pozytywnego wyniku ostatecznego badania
- Przesłanie drogą pocztową książki rewizji oraz wystawienie rachunku.
Dokumentacja techniczna rurociągu, przedkładana przez eksploatującego do badań odbiorczych powinna być zgodna z uzgodnionymi warunkami technicznymi, i zawierać co najmniej:
- projektową dokumentację techniczną rurociągu i jego elementów,
- powykonawczą dokumentację rurociągu i jego elementów w zakresie określonym w warunkach technicznych,
- instrukcję eksploatacji rurociągu,
- instrukcję rozruchu rurociągu, jeżeli jest przewidziany.
Szczegółową zawartość projektowej i powykonawczej dokumentacji technicznej rurociągu i jego elementów określają uzgodnione warunki techniczne (tj. specyfikacje techniczne inne niż warunki techniczne dozoru technicznego, jakim powinien odpowiadać rurociąg, w trakcie projektowania, wytwarzania, naprawy lub modernizacji, o których mowa w art. 8 ust. 7 ustawy o dozorze technicznym.).
Urządzenie techniczne, dla którego ustalono formę dozoru technicznego pełnego lub ograniczonego wymaga uzyskania przez eksploatującego decyzji zezwalającej na eksploatację wydaną przez właściwy organ dozoru technicznego.
Przed wydaniem pierwszej decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego organ właściwej jednostki dozoru technicznego w ramach badania odbiorczego, wykonuje następujące czynności:
- sprawdza zgodność wytworzenia rurociągu z dokumentacją techniczną, w tym:
- sprawdza kompletność dokumentacji powykonawczej rurociągu z zakresem określonym w uzgodnionych warunkach technicznych,
- sprawdza zgodność dokumentacji powykonawczej z projektową dokumentacją techniczną rurociągu
- wykonuje próby ciśnieniowe wytrzymałości i szczelności
Próby ciśnieniowe wytrzymałości i szczelności rurociągu można przeprowadzić jako:
- próby hydrauliczne lub
- próby pneumatyczne.
Próby ciśnieniowe wytrzymałości i szczelności rurociągu powinny być wykonywane przez uprawnionego wytwarzającego rurociąg, pod nadzorem inspektora, według instrukcji technologicznej ich przeprowadzania.
Instrukcja technologiczna prób ciśnieniowych rurociągu powinna być opracowana według wymagań uzgodnionych warunków technicznych, określać sposób przeprowadzenia i kryteria akceptacji oraz przewidywać sposób dokumentowania jej przeprowadzenia.
Przy przeprowadzaniu prób ciśnieniowych inspektor powinien zwrócić szczególną uwagę na utrzymanie warunków zapewniających bezpieczeństwo, ustawieniu znaków ostrzegawczych strefy zagrożenia i zakazu wstępu oraz uzyskanie od eksploatującego oświadczenia o powiadomieniu jednostek administracji lokalnej o prowadzeniu prób.
- wykonuje badania specjalne - jeżeli zostały określone w projektowej dokumentacjitechnicznej, badania powyższe wykonuje wytwarzający i przedkłada ich wyniki do akceptacji woddziale UDT, przed przystąpieniem do prób ciśnieniowych. Wyniki badańspecjalnych weryfikuje inspektor w zakresie zgodności z kryteriami określonymi w projektowej dokumentacji technicznej lub uzgodnionymi warunkami technicznymi.
- wykonuje sprawdzenie działania osprzętu zabezpieczającego, armatury odcinającej i aparatury kontrolno-pomiarowej, bezpośrednio przed rozruchem lub napełnieniem rurociągu transportowanym czynnikiem.
-
wykonuje nadzór nad rozruchem, jeżeli jest przewidziany.
Rozruch wykonywany jest ściśle według instrukcji rozruchu i po:
- odcięciu armaturą rurociągów odgałęźnych i zabezpieczeniu przed przenikaniem transportowanego czynnika do innych instalacji i urządzeń technicznych,
- zabezpieczeniu rurociągu przed przekroczeniem maksymalnego ciśnienia przypadkowego MIP,
- odpowiednim oznakowaniu terenu i powiadomieniu administracji lokalnej, służb orządkowych i straży pożarnej.
Rozruch rurociągu przerywa się w przypadku stwierdzenia jakichkolwieknieprawidłowości, które mogą zagrozić bezpieczeństwu i kontynuuje po ich usunięciu.
Wszystkie czynności rozruchu są dokumentowane przez eksploatującego.
Rozruch należy uznać za zakończony jeśli zostały osiągnięte parametry użytkowania, określone w instrukcji rozruchu i nie występują nieprawidłowości w pracy rurociągu, stwarzające zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia lub środowiska.
Z przeprowadzonego badania odbiorczego inspektor sporządza protokół.
BADANIA EKSPLOATACYJNE RUROCIĄGÓW
Badania okresowe rurociągów
Badanie okresowe warunków eksploatacji rurociągu
Celem badania okresowego warunków eksploatacji rurociągu jest sprawdzenie i ocena prawidłowości użytkowania rurociągu na podstawie:
- zapisów osób obsługujących, konserwujących lub naprawiających rurociąg w książce ruchu rurociągu,
- wyników badań bieżących stanu technicznego rurociągu, wykonywanych przez eksploatującego, zgodnie z instrukcjami eksploatacji rurociągu, ze zwróceniem uwagi na odcinki położone pod akwenami, w strefach oddziaływania prądów błądzących, na terenach górniczych oraz w innych trudnych warunkach gruntowych,
- skutków zakłóceń parametrów roboczych rurociągu, jeżeli takie zakłócenia wystąpiły,
- wyników analizy przyczyn niebezpiecznych uszkodzeń rurociągu lub nieszczęśliwych wypadków związanych z jego użytkowaniem.
Wynik badania okresowego warunków eksploatacji rurociągu inspektor może uznać za pozytywny, jeżeli badania potwierdziły realizowanie przez eksploatującego postanowień instrukcji eksploatacji rurociągu oraz zapewnione jest bezpieczeństwo dalszego użytkowania rurociągu.
Badanie rurociągu tłokami pomiarowymi
Badanie rurociągu tłokami pomiarowymi przeprowadza eksploatujący zgodnie z instrukcją eksploatacji, pod nadzorem inspektora, jeżeli konstrukcja rurociągu jest przystosowana do takiego badania. Badanie może przeprowadzić firma (laboratorium) uznana przez CLDT. Celem badania rurociągu tłokami pomiarowymi jest sprawdzenie stanu technicznego ścianek rurociągu.
Wyniki badania tłokami pomiarowymi eksploatujący dokumentuje i analizuje oraz wraz z wnioskami przedstawia inspektorowi.
Inspektor analizuje wnioski eksploatującego z badania i akceptuje lub ustala z eksploatującym działania związane z rurociągiem. Wynik badania rurociągu tłokami pomiarowymi inspektor może uznać za pozytywny jeżeli stan rurociągu spełnia kryteria określone w projektowej dokumentacji technicznej.
W przypadku pozytywnego wyniku badania inspektor ustala terminy kolejnych badań okresowych oraz w razie potrzeby koryguje formę dozoru technicznego oraz wydaje, z upoważnienia Prezesa UDT, decyzję administracyjną zezwalającą na dalszą eksploatację.
W przypadku negatywnego wyniku badania okresowego kolejne badanie wykonywane jest jako eksploatacyjne doraźne, po zgłoszeniu przez eksploatującego gotowości rurociągu do badania.
Badania doraźne rurociągów
Badanie bieżące stanu technicznego rurociągu
Celem badania bieżącego stanu technicznego rurociągu, przeprowadzanego w warunkach jego użytkowania jest sprawdzenie ogólnego stanu technicznego rurociągu oraz przestrzegania przez eksploatującego wymagań uzgodnionych warunków technicznych i instrukcji eksploatacyjnych rurociągu, a także posiadanie kwalifikacji przez osoby obsługujące i konserwujące rurociąg, jeżeli są wymagane przepisami.
Badanie bieżące stanu technicznego rurociągu, przeprowadzane jest przez eksploatującego zgodnie z zakresem, sposobem i harmonogramem, określonym w instrukcjach eksploatacyjnych rurociągu. Inspektor uczestniczy w badaniu bieżącego stanu technicznego rurociągu na zasadach kontroli działań eksploatującego.
Wynik badania bieżącego stanu technicznego rurociągu inspektor może uznać za pozytywny, jeżeli badania potwierdziły przestrzeganie przez eksploatującego instrukcji eksploatacyjnych rurociągu.